Toyland | Oscar - Best Live Action Short Film

 

Περίληψη ταινίας "Ψυχή Βαθιά"

 

Γράμμος 1949. Δύο ορφανά αδέρφια ο Ανέστης, δεκαεπτά χρονών και ο Βλάσης δεκατεσσάρων, βρίσκονται κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου σε αντίθετα στρατόπεδα. Ο Ανέστης μάχεται με τη μεριά του Εθνικού Στρατού κάτω από τις οδηγίες του ανθυπολοχαγού Τριαντάφυλλου. Ο δεκατετράχρονος Βλάσης μάχεται κάτω από τις διαταγές του καπετάν Ντούλα του Δημοκρατικού Στρατού. Τα δύο αδέρφια είναι άριστοι γνώστες των βουνών, που διεξάγεται ο εμφύλιος. Ο Ανέστης βοηθάει τον Εθνικό Στρατό να βρίσκει περάσματα στα βουνά. Από την άλλη μεριά ο Βλάσης είναι βοηθός πολυβολητή στον ΔΣΕ.

Οι μάχες ανάμεσα στα δύο στρατόπεδα μαίνονται με ιδιαίτερη σκληρότητα. Ο Ανέστης και ο Βλάσης βιώνουν το θάνατο δίπλα τους, καθημερινά. Σε στιγμές ανάπαυλας από τις μάχες βρίσκονται κρυφά. Ο μεγαλύτερος αδερφός φροντίζει το μικρότερο. Ο ερχομός του στρατηγού Βαν Φλητ στην Ελλάδα σημαίνει ταυτόχρονα και την παγκόσμια «πρεμιέρα» των βομβών ναπάλμ στο Γράμμο και στο Βίτσι. Η θέση του ΔΣΕ γίνεται δεινή.

Ο Βλάσης συλλαμβάνεται και καταδικάζεται σε θάνατο μαζί με αρκετούς συντρόφους του. Μάταια, ο Ανέστης μαζί με τον ανθυπολοχαγό του προσπαθούν να τον σώσουν. Ο Βλάσης εκτελείται μπροστά στα μάτια του αδερφού του. Ο Ανέστης μετά την εκτέλεση του αδερφού περιφέρεται στα βουνά χωρίς σκοπό. Βρίσκει μια συναγωνίστρια του αδερφού του σε άθλια κατάσταση, την παίρνει στα χέρια και προχωράει περνώντας από σωρούς πτωμάτων και φλεγόμενης γης. Ο ήχος της καμπάνας τους πληροφορεί πως ο πόλεμος τελείωσε.

Πηγή : ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ

ΧΑΤΖΗΦΩΤΙΑΔΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ 

 

Ο ελληνικός εμφύλιος πόλεμος - σύνοψη

 

Ο ελληνικός εμφύλιος πόλεμος ήταν εμφύλιος πόλεμος που διεξήχθη στην Ελλάδα ανάμεσα στον κυβερνητικό Ελληνικό Στρατό και τις αντάρτικες δυνάμεις του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας (ΔΣΕ). Διήρκεσε από τον Μάρτιο του 1946 έως τον Αύγουστο του 1949 και είχε ως αποτέλεσμα την νίκη του Ελληνικού Στρατού και την ήττα του ΔΣΕ. Ο Ελληνικός Εμφύλιος θεωρείται διεθνώς ως η πρώτη πράξη του Ψυχρού πoλέμου στη μεταπολεμική ιστορία και ήταν η πολεμική σύγκρουση με τις μεγαλύτερες απώλειες που γνώρισε η χώρα από το 1830 έως σήμερα. 

Οι ομάδες των ανταρτών οργανώθηκαν υπό το Μάρκο Βαφειάδη στο ΔΣΕ, που δρούσε σε ορεινές κυρίως περιοχές της επαρχίας, λαμβάνοντας την υποστήριξη χωρών του σοσιαλιστικού μπλοκ. Η κυβέρνηση, δεχόμενη την αμερικανική βοήθεια του σχεδίου Μάρσαλ με βάση το δόγμα Τρούμαν, πραγματοποίησε αντιανταρτικές επιχειρήσεις και εξαπέλυσε διώξεις υποστηρικτών του ΚΚΕ. Αντιμέτωπο με την κυβερνητική αδιαλλαξία, το Σεπτέμβριο του 1947 το ΚΚΕ προσανατολίστηκε σε πλήρη ρήξη και ίδρυσε μία Προσωρινή Δημοκρατική Κυβέρνηση, ενώ η κυβέρνηση των Αθηνών, το Δεκέμβριο του ίδιου έτους έθεσε εκτός νόμου το ΚΚΕ, με αποτέλεσμα να επέλθει ολομέτωπη σύγκρουση. Οι επιχειρήσεις του Δημοκρατικού και του Εθνικού Στρατού το 1948 δεν τελεσφόρησαν. Το 1949 με αρχιστράτηγο τον Αλέξανδρο Παπάγο ο Εθνικός στρατός εκκαθάρισε τη νότια και κεντρική Ελλάδα από αντάρτικες δυνάμεις. 

ςΕξαιτίας του εμφυλίου πολέμου δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους ή εκτοπίστηκαν, ενώ οι κρατικές διώξεις αριστερών συνεχίστηκαν για δεκαετίες ως τη Μεταπολίτευση του 1974, οπότε νομιμοποιήθηκε το ΚΚΕ από την κυβέρνηση Καραμανλή. Ο όρος «Συμμοριτοπόλεμος» χρησιμοποιούνταν κατά τη διάρκεια της περιόδου 1946-1989 από τις κυβερνητικές αρχές ως η επίσημη ονομασία της εμφύλιας σύγκρουσης. Το 1989, αναγνωρίστηκε επίσημα ως «Εμφύλιος Πόλεμος» από την κυβέρνηση Τζαννετάκη. 

Πηγή:https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%95%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CF%8C%CF%82_%CE%B5%CE%BC%CF%86%CF%8D%CE%BB%CE%B9%CE%BF%CF%82_%CF%80%CF%8C%CE%BB%CE%B5%CE%BC%CE%BF%CF%82_(1946%E2%80%931949)

Οι ταινίες μυθοπλασίας

 

Οι ταινίες μυθοπλασίας

 

Σε αντίθεση με το ντοκιμαντέρ, υποθέτουμε πώς μία ταινία μυθοπλασίας, παρουσιάζει φανταστικά πλάσματα, τόπους ή συμβάντα. Αν μία ταινία είναι μυθοπλαστική, αυτό δεν σημαίνει, ότι δεν έχει καμία σχέση με την πραγματικότητα. Καταρχάς, δεν εξυπακούεται ότι αυτό που δείχνει ή υποδηλώνει μία ταινία μυθοπλασίας είναι οπωσδήποτε φανταστικό.

Στην τυπική ταινία μυθοπλασίας τα συμβάντα είναι σκηνοθετημένα. Έχουν σχεδιαστεί, προγραμματιστεί, σκηνοθετηθεί και ξανασκηνοθετηθεί. Τα δρώντα πρόσωπα παριστάνονται ή απεικονίζονται με τη βοήθεια ενός ενδιάμεσου (του ηθοποιού) και δεν φωτογραφίζονται κατευθείαν, όπως σε ένα ντοκιμαντέρ. Αυτό ισχύει και για τις ιστορικές, αλλά και τις βιογραφικές ταινίες (π. χ «Η Λίστα του Σίντλερ» ή «Απόλλων 13»). Τα γεγονότα που παρουσιάζουν είναι εξολοκλήρου σκηνοθετημένα και τα ιστορικά πρόσωπα παριστάνονται από τους ηθοποιούς που τα υποδύονται. Όπως τα θεατρικά έργα και τα μυθιστορήματα που βασίζονται σε πραγματικά συμβάντα, έτσι και οι ιστορικές ταινίες, εκφράζουν μέσα από τη μυθοπλαστική απεικόνιση, ιδέες για την ιστορία (Bordwell και Thomson, 2004: 69-70).

Ο Drake (2003) διατύπωσε την ακόλουθη κατηγοριοποίηση των ιστορικών ταινιών μυθοπλασίας. Την αμιγώς ιστορική ταινία: Επικεντρώνεται σε ένα γεγονός ή ιστορικό πρόσωπο. Την ταινία εποχής: Ασχολείται κυρίως με την αναπαράσταση μιας δεδομένης εποχής και τέλος την ταινία ρετρό: Ενδιαφέρεται λιγότερο για την ιστορική ακρίβεια και περισσότερο για τη χρήση οικείων κωδίκων, που συγκροτούν το συγκεκριμένο παρελθόν (Κομνηνός, 2012: 31).

Οι σχετικές με τον εμφύλιο πόλεμο ταινίες μυθοπλασίας είναι 30 με πρώτη την ταινία του Αλέκου Σακελλάριου «Οι Γερμανοί ξανάρχονται» του 1948, μια ταινία που θεωρείται κλασσική για τον ελληνικό κινηματογράφο, καθώς ατάκες και ολόκληρες σκηνές, έχουν περάσει στην συλλογική μνήμη (Ανδρίτσος, 2008: 80-81).

Πηγή:ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ

ΧΑΤΖΗΦΩΤΙΑΔΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ 

Το ντοκιμαντέρ

 

Το ντοκιμαντέρ

 

Οι πρώτες ταινίες που γυρίστηκαν ήταν, με τον τρόπο τους, ντοκιμαντέρ: φιλμάκια που έδειχναν ένα άλογο να καλπάζει, ένα τρένο να μπαίνει στον σταθμό, την παρέλαση για το Αδαμάντινο Ιωβηλαίο της βασίλισσας Βικτωρίας κλπ. Όμως οι δρόμοι των ταινιών μυθοπλασίας και ντοκιμαντέρ χώρισαν, και παραμένουν χωρισμένοι μέχρι σήμερα (Rohter, 2014).

Το ντοκιμαντέρ ορίζεται ως ο κινηματογράφος που βασίζεται σε πραγματικά γεγονότα και δεν χρησιμοποιεί παραδοσιακά στοιχεία μυθοπλασίας, όπως σενάριο, ηθοποιούς, κοστούμια, φωτισμούς κ.ά. Αυτό που βασικά διαχωρίζει το ντοκιμαντέρ από τη μυθοπλασία είναι ότι το ντοκιμαντέρ καταγράφει την υπάρχουσα πραγματικότητα, ενώ η μυθοπλασία κατασκευάζει μια πραγματικότητα εκ νέου (Βαμβακίδου και Σωτηροπούλου, 2011: 2).

Για την εκπλήρωση του σκοπού του, την παρουσίαση δηλαδή του πραγματολογικού υλικού, ένα ντοκιμαντέρ επινοεί διάφορες μεθόδους. Ο κινηματογραφιστής μπορεί να καταγράψει τα γεγονότα όπως ακριβώς συμβαίνουν στην πραγματικότητα ή μπορεί επίσης να μας δείξει διαγράμματα, χάρτες και άλλα οπτικά βοηθήματα και ενδεχομένως, να σκηνοθετήσει ορισμένα γεγονότα για να τα καταγράψει η κάμερα. Πολλοί θεωρούν πως ένα ντοκιμαντέρ είναι αναξιόπιστο, αν υπάρχει επέμβαση στα γεγονότα που κινηματογραφεί. Είναι αλήθεια ότι πολύ συχνά ο ντοκιμαντερίστας καταγράφει ένα συμβάν χωρίς σενάριο και χωρίς σκηνοθεσία. Παρόλα αυτά οι ντοκιμαντερίστες θεωρούν, πως ένας ορισμένος βαθμός σκηνοθετικής επέμβασης είναι νόμιμος, αν αυτό εξυπηρετεί τον ευρύτερο σκοπό της παρουσίασης πληροφοριών. Ένα τέτοιο παράδειγμα έχουμε, μετά την απελευθέρωση του στρατοπέδου συγκέντρωσης του Άουσβιτς, όταν ο εικονολήπτης επίκαιρων, μάζεψε γύρω του μία ομάδα παιδιών και τα έβαλε να σηκώσουν τα μανίκια τους, για να δείξουν το νούμερο φυλακισμένου, που ήταν χαραγμένο στα μπράτσα τους (Bordwell και Thomson,2004: 66-67).

Τα είδη ντοκιμαντέρ:

•   Πρώτος τύπος είναι η ταινία έτοιμο υλικό (Compilation film) προϊόν της συναρμολόγησης εικόνων από αρχειακές πηγές.

•   Δεύτερος τύπος: είναι το ντοκιμαντέρ που βασίζεται σε συνεντεύξεις. Ντοκιμαντέρ «ομιλούντων κεφαλιών» όπως αποκαλούνται οι παρουσιαστές, των οποίων βλέπουμε μόνο το κεφάλι και τους ώμους ( talking heads documentary).

•   Τρίτος τύπος ντοκιμαντέρ είναι το ντοκιμαντέρ του άμεσου κινηματογράφου (Direct Cinema). Αυτό καταγράφει ένα γεγονός εν εξελίξει, με ελάχιστη ανάμειξη του κινηματογραφιστή. Αυτού του είδους το ντοκιμαντέρ αναπτύχθηκε κυρίως, στη δεκαετία του 1960 και ονομάστηκε αλλιώς “cinema verite” ή αλλιώς «κινηματογράφος αλήθειας». Πολύ συχνά ένα ντοκιμαντέρ ακολουθεί συγχρόνως, διαφορές από αυτές τις επιλογές (Bordwell και Thomson, 2004: 68).

Χαρακτηριστικό παράδειγμα του πρώτου τύπου από τα ντοκιμαντέρ που αφορούν στον εμφύλιο, είναι το ντοκιμαντέρ «Η αλήθεια για τα παιδιά της Ελλάδας» του Μάνου Ζαχαρία, όπου έχουμε συρραφή αρχειακού υλικού και συνεχές εξωαφηγηματικό σπικάζ [1].Το ντοκιμαντέρ «Εμφύλιος πόλεμος» του Ροβήρου Μανθούλη ανήκει στον μεικτό τύπο ντοκιμαντέρ, όπου έχουμε συνεντεύξεις, παράθεση αρχειακού υλικού, αλλά και στοιχεία μυθοπλασίας. Τα τηλεοπτικά ντοκιμαντέρ προσομοιάζουν κυρίως, με τον δεύτερο τύπο ντοκιμαντέρ «ομιλούντων κεφαλιών» (talking heads documentary).

Τα ντοκιμαντέρ, αποτελούν πολύτιμη πηγή υλικού, που μπορεί να αξιοποιηθεί είτε αυτόνομα, είτε σε συνδυασμό με τις ταινίες μυθοπλασίας, στο πλαίσιο της διδασκαλίας επίμαχων και τραυματικών γεγονότων (Λεμονίδου, 2017β: 244

---

[1] Το σπικάζ ή αλλιώς η αφήγηση σε voice over (εξωαφηγηματικός ήχος ), είναι ένα από τα κύρια συστατικά πολλών ταινιών ντοκιμαντέρ (συνήθως ερμηνεύει την εικόνα ή καλύπτει κενά στην αφήγηση ή εκθέτει πληροφορίες) στο: https://repository.kallipos.gr/bitstream/11419/3873/3/02_chapter_4.pdf.

 Πηγή:ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ

ΧΑΤΖΗΦΩΤΙΑΔΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ 

ΚΑΣΤΟΡΙΑΝΑ ΚΟΛΕΝΤΑ

 

Ο ΑΝΘΟΣ ΤΗΣ ΛΙΜΝΗΣ 1999